Jeden metr sześcienny, czyli kubik, betonu zwykłego waży średnio 2400 kg, a więc około 2,4 tony. W praktyce masa najczęściej mieści się w przedziale 2300–2500 kg. Norma PN-EN 206 obejmuje dla betonu zwykłego zakres gęstości 2000–2600 kg/m³. „Kubik” i 1 m³ oznaczają dokładnie tę samą objętość.
Co wpływa na wagę betonu?
Największe znaczenie ma rodzaj kruszywa, ponieważ stanowi ono około 70–80% masy mieszanki. Żwir i kruszywo łamane dają beton zwykły, keramzyt lub inne kruszywa porowate obniżają jego gęstość, a baryt, magnetyt czy kruszywa metaliczne zwiększają ją.
Na masę wpływają także zawartość wody, ilość pustek powietrznych i stopień zagęszczenia. W przypadku elementów zbrojonych trzeba uwzględnić stal. Dlatego dla żelbetu w obliczeniach przyjmuje się zwykle około 2500 kg/m³, czyli mniej więcej 100 kg więcej niż dla betonu niezbrojonego.
Klasa betonu, na przykład B20, B25 albo obecne oznaczenia C16/20 i C20/25, opisuje przede wszystkim wytrzymałość na ściskanie, a nie masę. Różnice między typowymi klasami wynikające z receptury są niewielkie. O wadze znacznie bardziej decydują kruszywo i zbrojenie niż sam numer klasy.
| Rodzaj betonu | Gęstość (kg/m³) | Waga 1 m³ (t) |
|---|---|---|
| Beton lekki, na przykład keramzytowy | 800–2000 | 0,8–2,0 |
| Beton zwykły, towarowy | 2300–2500 | 2,3–2,5 |
| Beton zbrojony, czyli żelbet | około 2500 | około 2,5 |
| Beton ciężki, na przykład barytowy lub magnetytowy | 2600–3000+ | 2,6–3,0+ |
Dlaczego masa betonu ma znaczenie w praktyce?
Znajomość ciężaru mieszanki jest potrzebna nie tylko do zamówienia właściwej ilości materiału. Trzeba ją uwzględnić przy planowaniu konstrukcji i dostawy. Najważniejsze zastosowania tej informacji to:
- Nośność stropów – ciężar własny betonu jest częścią obciążeń uwzględnianych przez projektanta.
- Fundamenty i podłoże – masa konstrukcji przekazuje obciążenia na grunt, dlatego przy większych elementach potrzebne są obliczenia konstrukcyjne.
- Transport – typowa betonomieszarka przewozi zwykle 6–10 m³ mieszanki, czyli około 14,4–24 ton betonu zwykłego.
- Dojazd na budowę – razem z masą pojazdu załadowana gruszka może osiągnąć około 30–32 tony masy całkowitej, więc droga i miejsce rozładunku muszą mieć odpowiednią nośność.
Przy ustawianiu betonomieszarki lub pompy trzeba też ocenić stan gruntu, świeżo zasypanych wykopów, podjazdu i nawierzchni. W razie wątpliwości dotyczących nośności stropu albo fundamentu potrzebna jest ocena konstruktora, a nie samo przyjęcie orientacyjnej masy.
Jak obliczyć wagę betonu?
Do szybkiego oszacowania użyj wzoru:
- Waga (kg) = objętość (m³) × gęstość (kg/m³).
Dla betonu zwykłego można przyjąć gęstość 2400 kg/m³. Przykładowo 5 m³ betonu waży około 12 000 kg, czyli 12 ton.
| Objętość (m³) | Waga przy 2400 kg/m³ |
|---|---|
| 0,5 | 1200 kg, czyli 1,2 t |
| 1 | 2400 kg, czyli 2,4 t |
| 5 | 12 000 kg, czyli 12 t |
| 9 | 21 600 kg, czyli 21,6 t |
Podane wartości są orientacyjne. Przy betonie lekkim, ciężkim lub zbrojonym zamiast 2400 kg/m³ trzeba zastosować gęstość właściwą dla konkretnej mieszanki. Do obliczeń konstrukcyjnych należy korzystać z wartości przyjętych w projekcie.
