Prawidłowe składowanie przęseł ogrodzeniowych wymaga odizolowania ich od gruntu, ochrony przed wilgocią i zastosowania przekładek między elementami. Stos musi być stabilny, przewiewny i zabezpieczony przed deszczem, ale nie wolno owijać go szczelnie folią. Zatrzymana pod nią para wodna sprzyja kondensacji, korozji oraz uszkodzeniom powłoki cynkowej lub proszkowej.
Dlaczego sposób składowania przęseł ma znaczenie?
Przęsła wykonane ze stali S235JR są zabezpieczone najczęściej przez cynk ogniowy, powłokę proszkową albo oba te rozwiązania. Cynk chroni stal przed korozją, a lakier zabezpiecza powierzchnię i nadaje jej kolor. Nawet trwała powłoka może jednak zostać uszkodzona przez wodę, błoto, tarcie i nacisk ciężkich elementów.
Składowanie bezpośrednio na ziemi może prowadzić do korozji wżerowej, szczególnie w miejscach łączeń i spoin. Z kolei przesuwanie przęseł bez przekładek rysuje powłokę proszkową lub cynkową. Takie uszkodzenia powstają jeszcze przed montażem i mogą mieć znaczenie dla trwałości oraz warunków gwarancji producenta.
Gdzie bezpiecznie składować przęsła?
Miejsce składowania powinno być utwardzone, równe i oddalone od zastoin wody. Najlepiej wykorzystać przewiewną wiatę, zadaszony plac albo suchą część magazynu. Nie ustawiaj przęseł w zagłębieniu terenu, przy odpływie wody ani w miejscu, gdzie po opadach tworzy się błoto.
Elementy zawsze odizoluj od podłoża. Użyj palet, suchych legarów lub podkładów drewnianych o odpowiedniej nośności. Podkłady powinny leżeć stabilnie i w jednej płaszczyźnie, aby rama przęsła nie była skręcana punktowym naciskiem. Nie opieraj stalowych elementów bezpośrednio na gruncie, betonie ani mokrej nawierzchni.

Przęsła malowane proszkowo wymagają szczególnej ochrony przed uderzeniami i tarciem. W przypadku elementów w surowym ocynku również nie dopuszczaj do długotrwałego zalegania wilgoci. Powłoka cynkowa jest odporna na warunki atmosferyczne, ale zamknięta wilgoć i brak przepływu powietrza mogą powodować powstawanie białych nalotów oraz przyspieszać korozję w uszkodzonych miejscach.
Jak układać przęsła w stosy?
Stos układaj warstwami, bez przeciążania dolnych elementów. Przed rozpoczęciem przygotuj równe podkłady, suche przekładki z drewna lub gumy oraz miejsce pozwalające bezpiecznie odkładać kolejne przęsła. Kolejność prac powinna wyglądać następująco:
- Ustaw palety lub legary na stabilnym, wypoziomowanym podłożu.
- Połóż pierwszą warstwę przęseł, kontrolując, czy nie opierają się punktowo na wystających elementach.
- Zawsze stosuj przekładki co 50 cm, prowadząc je prostopadle do dłuższych boków ramy.
- Układaj kolejne warstwy tak, aby przekładki znajdowały się w tych samych pionach i nie przesuwały się pod obciążeniem.
- Po zakończeniu sprawdź stabilność stosu i zabezpiecz go przed zsunięciem lub przewróceniem.
Przekładki mogą być wykonane z suchego, nieimpregnowanego chemicznie drewna albo z gumy. Ich zadaniem jest oddzielenie powierzchni i ograniczenie tarcia podczas odkładania oraz zdejmowania elementów. Nie używaj materiałów zabrudzonych piaskiem, metalowymi opiłkami lub olejem.

Stos nie powinien być wyższy, niż pozwala na to jego stabilność i sposób przenoszenia elementów. Ciężkie przęsła kładź na dole, a lżejsze na górze. Nie ustawiaj stosu przy krawędzi wykopu, przejściu dla pracowników ani w miejscu narażonym na uderzenie przez sprzęt budowlany.
Jak chronić przęsła przed deszczem i kondensacją?
Zadaszenie jest lepsze niż szczelne opakowanie, pod warunkiem że umożliwia swobodny przepływ powietrza. Jeżeli przęsła muszą być osłonięte, folię rozłóż tak, aby chroniła przed bezpośrednim deszczem, ale nie zamykała boków stosu.
Pod szczelną folią temperatura zmienia się szybciej niż na zewnątrz. Para wodna skrapla się na chłodnych powierzchniach i pozostaje między warstwami. To właśnie kondensacja sprzyja korozji oraz białym nalotom na ocynku. Folię zdejmuj lub odchylaj podczas suchych dni, aby umożliwić wyschnięcie elementów.
Podczas zabezpieczania stosu stosuj następujące zasady:
- Ustaw przęsła pod przewiewnym zadaszeniem, z dala od bezpośredniego spływu wody.
- Nie owijaj szczelnie całego stosu folią stretch ani plandeką bez wentylacji.
- Unieś osłonę nad najwyższą warstwą, aby nie tarła o powłokę podczas wiatru.
- Zostaw wolną przestrzeń między bokami stosu a osłoną, by powietrze mogło krążyć.
- Po opadach usuń wodę z plandeki i sprawdź, czy pod osłoną nie gromadzi się wilgoć.

Główne ryzyka podczas składowania
Poniższa tabela ułatwia szybką ocenę miejsca i sposobu przechowywania:
| Czynnik ryzyka | Skutek | Jak zapobiec |
|---|---|---|
| Kontakt z ziemią lub mokrym betonem | Korozja i zawilgocenie dolnych elementów | Użyj palet, legarów lub suchych podkładów |
| Brak przekładek | Zarysowania powłoki i odkształcenia ramy | Stosuj przekładki co 50 cm |
| Szczelne owinięcie folią | Kondensacja pary wodnej i biały nalot na ocynku | Zapewnij przewiewność i stosuj luźne zadaszenie |
| Nierówne podłoże | Skręcenie lub zsunięcie stosu | Wypoziomuj podkłady przed ułożeniem przęseł |
| Przeciążenie dolnych warstw | Odkształcenie ramy i trudniejszy rozładunek | Ogranicz wysokość stosu i ciężkie elementy ułóż na dole |
Kontrola przęseł przed montażem
Po wyjęciu przęseł ze składu obejrzyj każdy element przed przeniesieniem go na miejsce montażu. Kontrola pozwala oddzielić uszkodzone sztuki i udokumentować stan dostawy. Sprawdź:
- Powłokę lakierniczą lub cynkową pod kątem rys, odprysków i przetarć.
- Powierzchnię pod kątem ognisk korozji, białych nalotów oraz śladów długotrwałego zawilgocenia.
- Geometrię ramy, zwracając uwagę na skręcenie, wygięcie i nierówne narożniki.
- Stan spoin, krawędzi oraz elementów, które mogły zostać uderzone podczas rozładunku.
Przęsła bezpośrednio po dostawie i przed montażem przechowuj na równych podkładach, z przekładkami i z dostępem powietrza. To prosta organizacja składu, która ogranicza ryzyko korozji, zarysowań i odkształceń, niezależnie od tego, czy element ma surowy cynk ogniowy, czy powłokę proszkową.