W typowej instalacji z buforem najczęściej ustawia się dolny czujnik na 79°C, górny na 59°C, a zadaną temperaturę kotła na 80°C. Do tego dochodzą histerezy 1/2/2/0 oraz kalibracja czujnika kotła i powrotu na -10°C. Taki zestaw sprawdza się przy kotle 15 kW i buforze 600 l. W dalszej części artykułu wyjaśniamy, jak dobrać te wartości do własnego systemu grzewczego.
Jak działa sterownik ST-21 w instalacji centralnego ogrzewania?
Podstawowym zadaniem wersji do pompy C.O. jest załączanie pompy obiegowej po osiągnięciu ustawionej temperatury wody. Po wychłodzeniu kotła poniżej zadanego progu pompa zostaje wyłączona z uwzględnieniem histerezy. Dzięki temu urządzenie nie pracuje bez potrzeby, a instalacja zużywa mniej energii elektrycznej.
ST-21 CWU pracuje natomiast na podstawie dwóch czujników temperatury. Pompa załącza się, gdy różnica T2 – T1 przekroczy ustawioną deltę i jednocześnie T2 jest wyższa od minimalnego progu załączenia. Wyłączenie następuje, gdy T2 spadnie do poziomu T1, gdy T2 będzie niższa od progu minimalnego minus 2°C lub gdy T1 osiągnie temperaturę zadaną.
W obu wersjach można też korzystać z dodatkowych funkcji:
- funkcja antystop,
- funkcja antyzamarzanie,
- sterowanie pompą obiegową,
- wyjście beznapięciowe w wersji CWU.
Funkcja antystop uruchamia pompę co około 10 dni na 1 minutę, co zapobiega jej zastaniu poza sezonem. Antyzamarzanie włącza pompę na stałe po spadku temperatury poniżej 5°C w wersji C.O. lub 6°C w wersji CWU, a wyłącza ją po wzroście do 7°C.
Jak ustawić parametry ST-21 CWU do współpracy z buforem?
Przy podłączeniu do bufora czujnik T1 montuje się w dolnej części zbiornika, a T2 w górnej. Dzięki temu regulator widzi zarówno najchłodniejszą, jak i najcieplejszą strefę bufora i może skutecznie sterować pompą ładującą. Czujnik kotła warto wsunąć w górę bufora, blisko czujnika T2.
Podstawowy warunek załączenia pompy w ST-21 CWU wygląda tak: T2 – T1 ≥ Δ, jeżeli T2 jest wyższa od minimalnego progu załączenia pompy.
Jakie progi temperatury ustawić na czujnikach bufora?
Dla bufora 600 l i ogrzewanej powierzchni około 180 m² sprawdzają się nastawy 79°C na dolnym czujniku oraz 59°C na górnym. Sterowniki TECH potrafią zawyżać odczyt o 1°C, dlatego rzeczywisty zakres pracy to około 80/60°C. Kocioł powinien wtedy mieć zadaną temperaturę 80°C.
W cieplejsze dni dolną nastawę można obniżyć do 70°C. Dzięki temu bufor nie jest niepotrzebnie przegrzewany, a straty postojowe pozostają mniejsze.
Jak skalibrować czujniki i ustawić histerezę?
Przy kotle 15 kW sprawdza się kalibracja czujnika kotła i czujnika powrotu na -10°C, a histerezy na 1/2/2/0. W każdym obwodzie z regulatorem pokojowym trzeba wybrać termostat zewnętrzny. Histerezę załączenia kotła na czujniku ustawia się na 2°C, bo inaczej kocioł nie rozpali się mimo poprawnego styku beznapięciowego.
Jak uniknąć przegrzania kotła po wygaszeniu?
Gdy dolny czujnik bufora osiągnie wartość zadaną, regulator wyłącza palnik i pompę ładującą. Mimo to kocioł potrafi dobić do 85–87°C, a po kalibracji -10°C realny odczyt może wynosić 73–75°C.
Jeżeli instalacja nie odbiera ciepła, temperatura po wygaszeniu potrafi przebić zadaną nawet o 10°C. Przy pustym zbiorniku CWU lepiej ustawić dolną nastawę na 70°C, bo nadwyżka ciepła nie ma gdzie odpłynąć.
Dodatkowym zabezpieczeniem może być zmostkowanie brązowego i niebieskiego przewodu czujnika kotła. To obwód termika, który przy około 85°C zadziała podobnie jak STB.
Jak skonfigurować obiegi grzewcze i termostat zewnętrzny?
Przy dwóch obiegach CO najlepiej wybrać tryb pompa + zawór + regulator pokojowy. Typ regulatora ustawia się na termostat zewnętrzny, a opcję wyłączenie palnika na tak. Zatrzymanie pomp ustawia się natomiast na nie, co pozwala uniknąć gwałtownego przerwania obiegu wody po wygaszeniu palnika.
Dla podłogówki sprawdza się krzywa grzewcza 30/40°C, a dla grzejników 35/45°C. Gdy w budynku jest za chłodno, krzywą grzejników można podnieść do 38/50°C. W nieocieplonym budynku o powierzchni 200 m² lepsza będzie pogodówka, bo pojedynczy czujnik wewnętrzny nie odda dobrze warunków we wszystkich pomieszczeniach.
Start pomp warto ustawić na 35°C. Pompa ładująca bufor powinna pracować na drugim biegu ze stałą prędkością, jeżeli jest to typowa pompa 40.
Jak dobrać moc, nadmuch i dawkę pelletu?
Przy wymienniku o powierzchni 1,8 m² moc kotła warto ustawić na 15 kW. Jest to wartość dobrze dopasowana do bufora 600 l i ogranicza stratę kominową. Moce progowe można zapisać jako 15/6/6 kW, a nadmuch ustawić taki sam dla wszystkich progów mocy.
Kocioł startuje wtedy z 6 kW i co cykl zwiększa moc o 1 kW, aż dojdzie do 15 kW. To ogranicza kopcenie w pierwszych minutach pracy. Po osiągnięciu pełnej mocy palnik pracuje bez modulacji aż do wygaszenia.
Jak dobrać dawkę paliwa i czas podawania?
Przy wydajności podajnika 11 kg/h czas podawania 5,6 s w cyklu daje dawkę około 17 g pelletu. W ciągu godziny kocioł spala wtedy około 3,1 kg paliwa.
Kaloryczność ustawia się na 17,3 MJ/kg, co odpowiada 4,8 kWh energii z kilograma pelletu. To typowa wartość dla dobrej jakości pelletu drzewnego.
Jak poprawić stabilność spalania?
Przy temperaturze kotła powyżej 70°C i powrocie niższym o 10–15°C spaliny powinny oscylować w okolicach 140°C. Taki wynik można osiągnąć po dokładnym wyczyszczeniu kotła i czujnika spalin, a sprawność teoretycznie przekracza wtedy 90%. Problem długiego rozpalania często wiąże się z zabrudzonym palnikiem lub nieprawidłowym czasem pracy grzałki.
Jakie parametry techniczne ma sterownik ST-21?
Przed podłączeniem regulatora warto sprawdzić dopuszczalne obciążenia i zakresy pracy. Poniższa tabela łączy dane techniczne dla wersji do pompy C.O. oraz wersji CWU.
| Parametr | ST-21 do pompy C.O. | ST-21 CWU |
| Zasilanie | 230 V ±10% / 50 Hz | 230 V ±10% / 50 Hz |
| Maksymalny pobór mocy | 2 W | 2 W |
| Temperatura otoczenia | 5–50°C | 5–50°C |
| Maksymalne obciążenie wyjścia pompy | 0,5 A | 0,5 A |
| Maksymalne obciążenie styku beznapięciowego | brak | 1 A |
| Histereza | 1–10°C | stała histereza 2°C |
| Dokładność pomiaru | 1°C | 1°C |
| Wytrzymałość temperaturowa czujnika | -30–99°C | -30–99°C |
| Wkładka bezpiecznikowa | 1,6 A | 1,6 A |
| Długość przewodu czujnika | 1,5 m | 1,5 m |
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Jak działa sterownik ST-21 w wersji do pompy C.O.?
Wersja do pompy uruchamia obiegową pompę po osiągnięciu zadanej temperatury i wyłącza ją po spadku poniżej progu z uwzględnieniem histerezy, co ogranicza niepotrzebną pracę i zużycie energii.
Na jakiej zasadzie pracuje ST-21 CWU przy buforze?
Wersja CWU porównuje dwie sondy i załącza pompę gdy różnica T2–T1 przekroczy ustawioną deltę oraz T2 jest powyżej minimalnego progu, a wyłącza gdy T2 zrówna się z T1, spadnie poniżej progu minus 2°C lub gdy T1 osiągnie zadaną temperaturę.
Jakie ustawienia temperatur sprawdzają się dla bufora 600 l i domu ~180 m²?
Dobrą konfiguracją są około 79°C na dolnym czujniku, 59°C na górnym oraz zadana temperatura kotła 80°C, co ze względu na możliwe zawyżenie odczytu da realnie ~80/60°C.
Jakie histerezy i kalibrację stosować przy kotle 15 kW?
Dla kotła 15 kW rekomendowana jest kalibracja czujników kotła i powrotu na -10°C oraz histerezy ustawione jako 1/2/2/0, a histerezę załączenia kotła na czujniku ustawić na 2°C.
Co to jest funkcja antystop i antyzamarzanie w ST-21?
Antystop uruchamia pompę co około 10 dni na 1 minutę, żeby zapobiec jej zastaniu, a antyzamarzanie włącza pompę stale po spadku temperatury poniżej 5°C (C.O.) lub 6°C (CWU) i wyłącza ją po wzroście do 7°C.
Jak uniknąć przegrzewania kotła po wygaszeniu?
Warto ustawić dolną nastawę bufora niżej, np. 70°C przy pustym zbiorniku CWU, oraz rozważyć zmostkowanie obwodu termika, które zadziała przy ~85°C podobnie do STB.
Jak skonfigurować obiegi CO i jakie krzywe zastosować?
Przy dwóch obiegach najlepiej wybierać tryb pompa + zawór + regulator pokojowy, z wyłączeniem palnika włączonym; dla podłogówki stosuje się krzywą 30/40°C, a dla grzejników 35/45°C (można podnieść do 38/50°C).
Jak dobrać dawkę pelletu i jaki jest przybliżony pobór paliwa?
Przy podajniku 11 kg/h czas podawania 5,6 s na cykl daje ok. 17 g pelletu na cykl, co przekłada się na około 3,1 kg spalanych w ciągu godziny.
Jakie podstawowe parametry techniczne ma sterownik ST-21?
ST-21 zasilany jest 230 V ±10%/50 Hz, pobór mocy do 2 W, maksymalne obciążenie wyjścia pompy 0,5 A, a dokładność pomiaru to 1°C.